يحيى دولت آبادى

23

حيات يحيى ( فارسى )

مناسبت موقع و اسبابى كه از مخالطه با خارجيها براى آنها فراهم بوده است چندان كارى نكرده‌اند و عمده بواسطه شدت مقهوريت ايشان بخانه‌نشينى آن هم بخانهاى تنگ و تاريك و بيخبرى از اوضاع زمان و گرفتار بودن بخرافاتى بوده كه از دين ميشمرده‌اند و حال اينكه از دين نبوده و هم بواسطه لاابالى بودن مردان كه خود بهره از زندگانى جديد عالم نداشته‌اند و يا اگر داشته بزنان خود حقى از آن نميداده‌اند در دورهء مشروطيت زنان ترك و مخصوصا جوانان آنها از زاويه خمول درآمده ميخواهند نفس آزادى بكشند و لكن يك مرتبه از افراط بتفريط افتاده نميدانند چه كنند و در حال تشويش خاطرى براى رسيدن بحقوق خود و درآمدن از زندان اوضاع سابق هستند گاهى به حدى تند ميروند كه حكومت آزاديخواه امروز مجبور مىشود از آنها جلوگيرى نمايد و بالاخره هنوز زمينهء يك اساس محكمى براى آتيه زنان ترك ريخته نشده است و معلوم نيست بچه صورت خواهد افتاد و اكنون نه رو بسته شمرده ميشوند و نه رو گشوده نه آزادند و نه اسير نه پيش افتاده و نه عقب مانده و اين خاصيت هرامتزاج فصلين است چيزى كه اميدبخش است براى آتيه زنان ترك توسعه‌ئى است كه در دائرهء معارف آنها در اين چند سال آخر داده شده و برق كاشيهاى عمارت دار المعلمات عالى آنها كه در كنار شهر استانبول واقع است آيندهء روشنى را بدختران جوان ترك بشارت ميدهد و هم از سعى جمعيت اتحاد و ترقى در سالهاى آخرين و مخصوصا در دو سالهء ايام جنگ عمومى بسيارى از زنهاى جوان ترك داخل خدمت هلال احمر شده‌اند و بلكه در ادارات دولتى از قبيل پست و تلگراف و تلفن و غيره استخدام يافته‌اند و روزبروز بر عدهء آنها افزوده مىشود و هم مشاغل صنعتى براى زنان كه پيش از اين بسيار كم بود رو بازدياد نهاده است . و اما اوضاع سياسى - بديهى است كليه امور دولتهاى جنگجو در حال جنگ تابع امور نظامى است در اين صورت تمام احوال سياسى بلكه كليه اوضاع و احوال مملكت از نظر قشون‌كشى و جنگ و جدال جارى است و تركان جوان مىتوانند مباهات كنند كه از آنحال نزع كه در محاربه بالكان براى آنها دست داده بود در اين زمان كم هشتصد هزار قشون آنها در شش هفت ميدان جنگ در حال نبرد است